UTRECHT - "Focus op economische ontwikkeling is hype"

Het historische besluit van de VVD om het begrotingsbudget voor ontwikkelingssamenwerking te halveren naar 0,4 procent leidde niet tot extra discussie tijdens een van de eerste verkiezingsdebatten over ontwikkelingshulp afgelopen dinsdag in Utrecht. (Tekst: Sanne Bode)

Dit was opmerkelijk aangezien de VVD de enige aanwezige partij was die in haar verkiezingsprogramma heeft aangegeven het budget drastisch te willen verminderen.
Daarentegen werd door de vertegenwoordigers van het CDA en de SP, Kathleen Ferrier en Manja Smits, onderling veel gebakkeleid over de hoogte van hun ontwikkelingssamenwerkingbudget, ondanks de partijen hierin slechts 0,1 procent van elkaar verschillen. 

Het standpunt van VVD’er Han ten Broeke dat het budget voor defensie en ontwikkelingssamenwerking gecombineerd moet worden deed meer stof opwaaien. Ten Broeke noemde de huidige situatie waarin alle uitgaven sterk worden gescheiden ‘totale schizofrenie’. “Ontwikkeling is alleen mogelijk wanneer sprake is van een veilige situatie in een land”, aldus Ten Broeke. De politicus gaf aan een voorstander te zijn van de zogeheten 3D-benadering waarbij defensie, ontwikkeling en diplomatie met elkaar worden gecombineerd.

Met deze opvatting druiste hij lijnrecht in tegen het standpunt van D66-partijlid Christa Meindersma (nummer 16 op de kieslijst): ”Veiligheid is geen voorwaarde voor ontwikkelingssamenwerking, het is andersom. Eerst komt samenwerking, dan veiligheid”, betoogde zij. Arjan El Fassed (GroenLinks) benadrukte dat er te veel militaire operaties zijn die niet ter bescherming van de burgers dienen. “Afghanistan kan hierbij als voorbeeld worden gezien. Er wordt hier te weinig gekeken naar de wederopbouw van een land en teveel militaire operaties uitgevoerd”, aldus El Fassed.

In totaal stonden drie discussiepunten centraal tijdens het debat dat dinsdagavond plaatsvond in Utrecht. Aan de hand van deze vraagstellingen, afkomstig uit de online stemadviseur Wereldstemwijzer, discussieerden acht aanwezige politici over de vraag waar de toekomstige focus van ontwikkelingssamenwerking moet liggen. Het verkiezingsdebat, georganiseerd door de NCDO, VoiceOver2015, Partos en de Nederlandse politieke partijen, trok meer dan tweehonderd belangstellenden. Dat leidde tot een volle aula in het Academiegebouw.

Flinke discussie was er ook rond de stelling uit het WRR rapport Minder pretentie, meer ambitie, dat meer aandacht moet worden besteed aan de economische ontwikkeling in plaats van het verbeteren van de levensomstandigheden in ontwikkelingslanden. Ferrier: “Dat is een ‘hype’. Het belang van de basisbehoeftes zoals voedsel en schoon drinkwater mag nimmer worden vergeten.”

Manja Smits (SP) gaf aan te streven naar een ‘en-en’-situatie waarin beide factoren worden gecombineerd. Ook Ruud van Eyle (ChristenUnie) beaamde het belang van zowel economische ontwikkeling als het verbeteren van de levensomstandigheden en sprak in zijn betoog meer dan eens over de term ‘barmhartigheid’. Dit lokte reactie uit bij Ferrier. “Niet alleen de ChristenUnie heeft het patent op barmhartigheid”, luidde haar respons, waarop hier en daar gegrinnik uit het publiek hoorbaar was.

De wereldstemwijzer geeft een stemadvies met een accent op de rol van Nederland in de wereld. Dit hulpmiddel is ontwikkeld door het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP) in samenwerking met de NCDO, EEN en Partos.