SOMALIË – Geen veiligheid zonder ontwikkeling

Om een einde te maken aan piraterij in de Golf van Aden moet de directe oorzaak worden aangepakt: armoede en wetteloosheid in Somalië en illegale visserij in haar wateren. Hulp heeft daarbij de voorkeur boven militair ingrijpen. Zo luidt de conclusie van de conferentie over piraterij en het effect op de wereldeconomie, die deze week in Den Haag werd gehouden.

Door: Luc van Kemenade

De deelnemers aan de conferentie zijn eensgezind: Piraterij is crimineel en moet hard worden bestreden. Somalië moet daarin het voortouw nemen, maar kan het niet zonder hulp van de internationale gemeenschap. De effecten van de zeeroverij zijn internationaal. De vaarroute door de Golf van Aden is van groot belang voor de wereldhandel. Zestien verschillende landen en de NAVO zijn met fregatten in de Somalische wateren aanwezig om de commerciële scheepvaart en voedselhulp te beschermen. Toch neemt het aantal kapingen toe.

Niets te verliezen
De enige manier om piraterij uit te bannen, is het wegnemen van de economische noodzaak, aldus de Somalische sprekers in Den Haag. ‘De piraten zijn vrijwel altijd visser geweest,’ zegt econoom Abdiweli Ali. ‘Ze hebben hun netten ingeruild voor wapens omdat het lucratiever is. Als visser viel niets meer te verdienen. Nu hebben ze niets meer te verliezen.’

Yusuf Ismail, vertegenwoordiger voor Somalië bij de Verenigde Naties (VN), beaamt dat piraterij een lucratieve business is. Hij noemt de door zeerovers opgerichte ‘aandelenbeurs’ als voorbeeld. In vier maanden tijd hebben zich daar meer dan zeventig bedrijven aangesloten en er wordt voor veel geld verhandeld.

Illegale visserij
Dat piraterij misdadig is, lijdt geen twijfel. ‘Maar zelden wordt gezien hoe het écht is,’ aldus Yusuf. ‘Het is vaak de enige baan die nog vrij is. Veel piraten waren ooit succesvolle vissers.’

De Somalische visserij is de afgelopen jaren volledig ingestort. Dat heeft deels te maken met het verdwijnen van vis door afvaldump, maar veel meer nog met illegale visserij in de Somalische wateren door met name Europese en Aziatische vissersbedrijven. Yusuf: ‘Zij hebben de bron van inkomsten van lokale vissers afgepakt en de voorraden uitgeput.’

Extremisten
Mohamed Mohamud, voormalig minister van Binnenlandse Zaken en parlementslid in Somalië, wijst erop dat niet alle piraten gefrustreerde vissers zijn, maar vaak naar de kust trekken vanuit de arme binnenlanden, waar religieuze extremisten de dienst uitmaken.

‘Het is moeilijk een onderscheid te maken tussen piraten en extremisten,’ zegt hij. ‘Ik heb sterke vermoedens dat een groot deel van de buit van piraten rechtstreeks naar de extremisten gaat.’

Links van organisaties die deelnamen aan conferentie:
http://www.piracyinsomalia.com
http://www.puntned.nl
http://nedsom.horseedmedia.net
OTP