DEN HAAG- Begrotingsdebat ontwikkelingssamenwerking

In deze tijd van economische crisis en luide kritiek is het zaak alert te blijven en ontwikkelingssamenwerking grondig tegen het licht te houden. Dat heeft minister Bert Koenders maandag gezegd tijdens het debat over zijn begroting voor 2010 in de Tweede Kamer. ‘Ontwikkelingssamenwerking is belangrijker dan ooit.’

Door: Luc van Kemenade

Koenders pleit voor een pragmatisch beleid waarin wordt gekeken naar wat wel en wat niet werkt. ‘Ons beleid moet gericht zijn op modernisering en versterking van de positie van armste landen als het gaat om handel, investeringen, klimaat en veiligheid,’ aldus de minister, die een lans wil breken voor ontwikkelingssamenwerking, nu nut en noodzaak ervan steeds vaker in twijfel wordt getrokken. ‘Natuurlijk gaat er veel fout,’ zegt hij. ‘Maar er zijn ook tal van successen en de kwaliteit van ontwikkelingssamenwerking is enorm verbeterd.’
Koenders grootste criticus, VVD’er Arend Jan Boekestijn, is het daarmee oneens. Hij ziet het ontwikkelingsbudget liefst halveren, omdat ‘een grote zak geld naar Afrika niet werkt’. Koenders reageerde fel op Boekestijns pleidooi en zei niet op zijn ‘warrige en infantiele theorietjes’ in te willen gaan. Dit tot grote verontwaardiging van de VVD’er, die Koenders ervan beschuldigt het debat te ‘debiliseren’.
Een deel van de Tweede Kamer maakt zich zorgen over de drastische bezuinigingen waarmee Koenders te maken heeft. De minister ziet zijn budget voor 2010 met 600 miljoen euro teruglopen omdat het is gekoppeld aan het Bruto Nationaal Product (0,8 procent). ‘De bezuinigingen doen zeer, heel zeer,’ zegt Koenders. ‘Maar het is belangrijk ons ook in slechte tijden aan de internationale afspraken en het regeerakkoord te houden.’ De minister noemt het dan ook een ‘prestatie van formaat’ dat de 0,8 procent is behouden en wijst op het voordeel van de koppeling aan het BNP in economisch betere tijden. Het ontwikkelingsbudget zal dan relatief hoog zijn, terwijl andere ministeries moeten bezuinigen om de staatsschuld af te lossen.
Ondanks de zorgen en kritiek dat er ‘disproportioneel’ wordt gekort op onderwijs en bestrijding van HIV/AIDS, kan Koenders rekenen op een Kamermeerderheid.  Zijn beleid wordt in ieder geval onderschreven door SP, CDA, PvdA, ChristenUnie, GroenLinks en SGP. De VVD zal de begroting afkeuren. D66, PVV, de Partij voor de Dieren en Rita Verdonk waren niet bij het debat aanwezig.