2005 | 2005-03

Kort Nieuws


"Zeebeving was journalistieke zegen"
A message in a bottle
Ingekort

Afrika's eigen Live aid
Even bellen met...Roue Verveer
Water voor vrouwen, vrouwen voor water
Retour Beijing
Niet alle indianen dragen een poncho
Lezen met een goed gevoel


"Zeebeving was journalistieke zegen"

Was er sprake van een mediahype na de tsunami? Hoogleraar mediabeleid Jo Bardoel betwijfelt het. Hij was een van sprekers die op 1 maart debatteerden over de vraag 'waarom Azië wel en Afrika niet?'
Bij een mediahype zijn media meer bezig met het maken van nieuws, stelt Bardoel. "De tsunami was een uiterst nieuwswaardige gebeurtenis die door een samenloop van omstandigheden maximale aandacht kreeg. Het was een menselijke ramp, maar een journalistieke zegen."

Volgens de hoogleraar kreeg Azië alle aandacht omdat de zeebeving de perfecte ingrediënten voor een mediaramp bevatte. "Een gebeurtenis is nieuws als er een verhaal te vertellen is, het een onverwacht drama betreft, het negatief en niet ambigu is en er sprake is van sterke emoties en culturele nabijheid. De vele vermissingen, verhalen en video's van Westerse toeristen in de regio waren essentieel om de gebeurtenis dichterbij te brengen." De zich veel trager voltrekkende drama's in Darfur of Congo, waarbij bovendien door burgeroorlog de schuldeloosheid van de betrokkenen minder onomstreden is, voldoen volgens Bardoel in veel minder mate aan deze criteria.

Jan Bouke Wijbrandi, directeur Campagnes bij Novib, vroeg zich dan ook af: "Wanneer accepteren we gewenning aan menselijk leed als argument voor de conclusie: geen nieuws?" Een vraag waarop de betrokkenen uit de media en hulporganisaties en de ruim tweehonderd bezoekers die avond het antwoord schuldig bleven. Wel ging de opbrengst van de kaartverkoop van het debat naar de hulpactie voor Darfur. ( Anke Heltzel)

A message in a bottle

Wie een flesje 'Neau' water koopt, koopt letterlijk een flesje met een boodschap. Er zit geen bronwater in, maar een opgerold papiertje. Deze 'flessenpost' vertelt de koper dat het flesje gevuld mag worden met heel goed kraanwater. De opbrengst van de flesjes gaat naar drinkwaterprojecten van ontwikkelingsorganisatie Plan Nederland.

"Iedereen loopt op straat met dure flesjes bronwater, terwijl hier zuiver water uit de kraan komt en mensen elders op de wereld geen toegang hebben tot schoon drinkwater", zegt Menno Liauw van communicatiebureau Vandejong. "Met deze marketingcampagne willen we duurzaamheid promoten. Fondsen genereren is niet ons primaire doel, want dan hadden we beter kunnen gaan collecteren."

Volgens Liauw is het hippe logo 'Neau' een eenvoudige voordeur naar een moeilijkere problematiek: "Door voor een leeg flesje te betalen, onderstrepen mensen dat ze zich bewust zijn van de mondiale waterproblematiek."

Vandejong zoekt nog partners die financieel willen bijdragen om de distributie van Neau uit te breiden. "De subsidieverstrekkers zien ons nog te veel als snelle, commerciële reclamejongens." www.neau.nl (LvG)

Ingekort

Uit het 'Human Development Report over Afghanistan' blijkt dat het onderwijs en de economie in dit land sinds de val van het Talibanregime verbeterd zijn. Armoede, ongelijkheid en instabiliteit vormen echter nog steeds een probleem. Zo leeft de helft van de Afghanen anno 2005 onder de armoedegrens. www.undp.org

Waarom geeft de Indiase regering zoveel geld uit aan raketten en telescopen, terwijl ze niet eens al haar burgers kan voeden? Dit is een van de vragen die in de speciale India uitgave van The New Scientist wordt gesteld. Het antwoord komt van R.A.Mashelkar, wetenschappelijk adviseur van de regering: "Zonder wetenschap zal armoede nooit worden verslagen." Zie: The New Scientist, 19 februari, www.newscientist.com

De scheidingsmuur tussen Israël en de Westbank ontneemt de Palestijnse bevolking de toegang tot medische zorg. Ook veroorzaakt de aanwezigheid van de muur psychische klachten. Lees meer over deze kwestie in het 32 pagina's tellende rapport van Médecins du Monde op www.doktersvandewereld.org

De verkrachtingen van vrouwen en meisjes in de Sudanese regio Darfur blijven voortduren. Tussen oktober 2004 en februari 2005 hebben dokters van Artsen Zonder Grenzen bijna vijfhonderd verkrachtingsslachtoffers in Darfur behandeld. Behalve botbreuken en HIV-besmetting is ook de psychische schade bij de slachtoffers groot . Dit blijkt uit een rapport van Artsen Zonder Grenzen. www.azg.nl

Afrika's eigen Live aid

Internationale aandacht vragen voor de omvang van de ziekte malaria in Afrika. Met dat doel werd op 12 en 13 maart een concert georganiseerd in de Senegalese hoofdstad Dakar.
Het dak ging eraf in het voetbalstadion van Dakar. Een weekend lang traden de beste en bekendste artiesten op die het Afrikaanse continent heeft voortgebracht. De sterzangers Cheb Khaled en Youssou Ndour gingen met elkaar in duet. De Malinese zangeres Rokia Traore zegde zelfs een aantal geplande concerten af om erbij te kunnen zijn. Verder lieten onder andere Seun Kuti (zoon van Fela Kuti) en de Congolese koning van de ndombolo Awilo Longomba de veertigduizend toeschouwers swingen.

"We willen veel mensen trekken om hen bewust te maken van de gevaren van malaria", zei Youssou Ndour tijdens een persconferentie. "Mensen beseffen niet dat malaria dodelijk is. Elke dag sterven er in Afrika drieduizend kinderen aan deze ziekte." Speciaal voor het concert schreef Ndour een lied over malaria. Dat zal in diverse talen uitgebracht worden.

Het 'Afrika live' concert is een initiatief van 'Roll back malaria'. Dit samenwerkingsverband van onder andere de Wereldbank, de Wereld Gezondheids Organisatie en de Verenigde Naties wil ervoor zorgen dat het aantal malariagevallen in 2010 met de helft is teruggebracht. Het verspreiden van geïmpregneerde klamboes zouden al dertig procent van het aantal malariadoden kunnen terugbrengen.

Even bellen met...Roue Verveer

Nederland en Suriname gaan een nieuwe, meer zakelijke relatie aan. De ontwikkelingshulp wordt afgebouwd. Wat vindt cabaretier Roue Verveer (Paramaribo, 1972) daarvan?

Nederland bouwt in vijf jaar tijd de ontwikkelingshulp voor Suriname af. Is dat een goede zaak?
"Prima. Suriname is toch onafhankelijk? Nederland en Suriname hebben nu niks meer met elkaar te maken. Nu zullen heel veel Surinamers het oneens met me zijn. Die roepen meteen dat Nederland heel Suriname opnieuw moet opbouwen, omdat jullie ons driehonderd jaar hebben uitgebuit. Maar Nederland blijft wel trekken. In Suriname is een modaal inkomen nog geen tweehonderd euro per maand. Kinderen van twaalf zeggen al dat ze later naar Nederland willen om geld te verdienen."
Inderdaad, Nederland heeft van 1667 tot 1975 in Suriname voet aan de grond gehad. Hoe zou Suriname er nu voorstaan als Nederland er niet geweest was?
"Tja, ik ben nu al negen jaar getrouwd en denk ook wel eens bij mezelf hoe het zou zijn als ik niet getrouwd was. Dat weet je dus niet."

Nederland gaat Nederlandse ondernemers stimuleren om te investeren in Suriname.
"Dat vind ik nou een goed initiatief, maar dan moeten ze wel controleren of het geld goed terechtkomt. Anders is straks het enige resultaat dat er drie ministers een groter huis hebben."

Tijdens een recent bezoek aan Suriname wees minister Van Ardenne haar Surinaamse ambtgenoot op het belang van aids-preventie. Nederland wil hiervoor desgevraagd extra geld beschikbaarstellen. Moet Suriname dit aanbod accepteren?
Ja! In Suriname heerst een gesloten cultuur. Als iemand kanker heeft, is het 'Sst...niet tegen de buren vertellen'. Kun je nagaan hoe dat met aids gaat. Niemand in Suriname kent iemand die aids heeft. In rouwadvertenties staat dat iemand is gestorven na 'een kortstondig ziekbed'. Nederlandse voorlichting is gericht op openheid. Dat kan helpen om aids bespreekbaar te maken.

Maak je in je show grappen over de kwestie Suriname-Nederland?
Daarvoor weet ik te weinig van politiek. Ik wil niet zo'n zogenaamd geëngageerde cabaretier zijn die zegt dat hij tegen het beleid van premier Balkenende is en dan een grap over zijn ontstoken voet maakt.

Water voor vrouwen, vrouwen voor water

Nederland gaat ervoor zorgen dat in 2015 vijftig miljoen mensen toegang hebben tot veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen. Dit ambitieuze plan kan alleen slagen als vrouwen erbij betrokken worden.
Op de 'Women for Water' werkconferentie, op 4 en 5 maart in Soesterberg, spraken vrouwenorganisaties uit de hele wereld met elkaar over duurzame oplossingen voor drinkwaterproblemen. Twee dagen lang hebben de deelneemsters met deskundigen gebrainstormd over drinkwaterprojecten in onder meer Sri Lanka, Tanzania, Bolivia, Oekraïne en Suriname. De nadruk lag daarbij op de rol die vrouwen kunnen spelen in het watermanagement. Met name op platteland zijn zij degenen die hun gezin dagelijks van water voorzien. Minister Van Ardenne riep in haar slottoespraak op om die individuele vrouwen in gedachten te houden. Ze refereerde aan Josefa uit Mozambique, moeder van vijf kinderen en weduwe. Josefa staat elke ochtend om vijf uur op om water te halen. De dichtstbijzijnde rivier is twee uur lopen.

"Josefa bestaat echt", zegt Jester Mucharehwa, voorzitter van 'Women's Land and Water rights in Southern Africa'. "Zeventig procent van de inwoners van het platteland is vrouw. De mannen werken in de stad of zijn gestorven aan aids. Tot voor kort hadden vrouwen geen recht om land te bezitten. Nu hebben de leiders van Zuidelijk Afrika een akkoord getekend dat dertig procent van het land aan vrouwen toegewezen moet worden. Dat is een goed initiatief, maar het gebrek aan water is nu het grootste probleem."

Mucharehwa, advocate in de Zimbabwaanse hoofdstad Harare, zet zich met haar organisatie in voor drinkwatervoorziening op het platteland in Zuidelijk Afrika. Via buitenlandse ambassades kreeg ze de financiering rond voor een succesvol proefproject waarmee ze later meer fondsen wist te genereren. "Er is geen vast recept. We kijken per locatie wat er mogelijk is. In een oude mijnschacht kan bijvoorbeeld grondwater omhoog worden gepompt."

De vrouwenorganisaties hebben meer dan genoeg ideeën om drinkwaterproblemen in hun leefomgeving aan te pakken. Om die ideeën uit te kunnen werken hebben zij behoefte aan microfinanciering en samenwerking met lokale overheden. Ook de expertise van internationale organisaties is meer dan welkom. Deze aanbevelingen neemt de Nederlandse afgevaardigde van 'Women for water' mee naar de vergadering van de VN-commissie voor Duu rzame Ontwikkeling in april. www.womenforwater.org , www.minbuza.nl/ontwikkelingssamenwerking_water (LvG)


Digitale vriendendienst
Moderne kinderen voeren voortaan via internet actie voor hun leeftijdgenoten in ontwikkelingslanden. Via de website www.sendmyfriend.nl kunnen Nederlandse kinderen meedoen aan een campagne voor onderwijs voor alle kinderen ter wereld. Op de site kunnen kinderen zelf een virtueel vriendje of vriendinnetje samenstellen. Naam, haarkleur, kleding, leeftijd en nationaliteit mogen ze helemaal zelf verzinnen. Onder de digitale aankleedpoppetjes is ruimte voor een boodschap om duidelijk te maken dat deze nieuwe vriend recht heeft op onderwijs.
In 2000 hebben regeringsleiders afgesproken dat in 2015 alle kinderen basisschoolonderwijs moeten volgen. Om de regeringsleiders aan hun afspraak te herinneren, wordt op 27 april de internationale actiedag van de Global Campaign for Education gehouden. Dit is een initiatief van onder meer Novib en Save the Children. Alle digitale vrienden en de bijbehorende boodschappen worden dan levensgroot geprojecteerd op een scherm en aangeboden aan politici. (LvG)

Alle goede doelen op een rij

Plassen voor Simavi op Wereldtoiletdag of een speurtocht houden voor het Lilianefonds. Basisschooldocenten die met hun klas iets willen doen voor goede doelen, kunnen voortaan ideeën halen uit het Werkboek Goede Doelen 2005. Het boekje geeft een helder overzicht van het les- en actiemateriaal dat ruim dertig organisaties bieden. Vooral handig zijn de praktische tips voor het opstellen van een projectplan om een actie tot een succes te maken.

www.debesteschoolacties.nl, € 9,55 (LvG)

Retour Beijing

Tien jaar na de grote conferentie over vrouwenrechten in de Chinese hoofdstad Beijing maken de Verenigde Naties de balans op. Hebben de regeringsleiders gehoor gegeven aan de oproep om in actie te komen?
Toegegeven, er is vooruitgang geboekt de laatste jaren. In Liberia mag een vrouw bij na het overlijden van haar echtgenoot niet meer zomaar geërfd worden door mannelijke familieleden. In Marokko mag een vrouw voortaan scheiden van haar man zonder eerst twaalf mensen bereid te moeten vinden om te getuigen dat haar man haar mishandelt. En in Egypte ontsnapt een verkrachter niet meer aan straf door met het slachtoffer te trouwen. Toch is er nog een lange weg te gaan.

Gelijke rechten voor vrouwen en mannen. Dat was in 1995 de inzet van de conferentie in Beijing. Ruim 180 regeringsleiders beloofden toen om zich in te zetten voor de rechten van de vrouw. Hun verklaring werd vastgelegd in de 'Beijing Declaration and Platform for Action'.

Vorige maand kwam de VN Commissie on the Status of Women (CSW) in New York bijeen om te bekijken of die belofte het afgelopen decennium is waargemaakt.

Het doel was een gezamenlijke herbevestiging van de verklaring uit 1995 om de wereld te laten zien dat vrouwenrechten - nog steeds - belangrijk zijn. De armoede in de wereld kan niet bestreden worden zolang er ongelijkheid is tussen mannen en vrouwen. Volgens de Wereldbank zouden ontwikkelingslanden één procent meer economische groei per jaar hebben als ze net als Oost-Azië zouden investeren in onderwijs voor vrouwen.

De Europese Unie, waar de Nederlandse delegatie deel van uitmaakte, benadrukte het belang van reproductieve gezondheid en rechten. Vrouwen moeten zelf vrije en gezonde keuzes kunnen maken op het gebied van seksualiteit en voortplanting. Dit komt hun gezondheid en die van families en gemeenschappen ten goede en resulteert in meer ontwikkelingsmogelijkheden voor een land. De EU onderstreepte verder de belangrijke rol die mannen en jongens spelen bij het streven naar gelijkheid tussen mannen en vrouwen.

De gezamenlijke slotverklaring kon niet zonder slag of stoot worden ondertekend. De Verenigde Staten wilden een amendement opnemen dat Beijing geen nieuwe internationale mensenrechten creëert en geen recht op abortus inhoudt. Geen van de andere aanwezigen wilde dit amendement echter steunen en de VS zagen zich gedwongen om het in te trekken.

Er was alvast één positief punt: de aanwezigheid van de minister van Vrouwenzaken uit Afghanistan. Zij noemde haar deelname aan de conferentie een historisch moment voor haar land. (LvG)


Niet alle indianen dragen een poncho


Een primeur in Nederland: een Latijns Amerikaans filmfestival. Van 10 tot 15 mei draaien er in Utrecht vijftig films die samen een genuanceerd beeld geven van het immense continent.

"Op bestaande festivals kun je wel hier en daar een Latino film meepikken, maar er was nog geen festival dat zich concentreert op dit boeiende continent", zegt Judith van den Burg (27). Samen met Jessica de Jaeger (26) is zij de stuwende kracht achter het Latijns Amerikaans Filmfestival (LAFF). De twee Zuid-Amerika liefhebbers stroopten de afgelopen twee jaar allerlei festivals af op zoek naar de beste titels. Ze selecteerden vijftig films in onder meer San Sebastian, Havana, Berlijn en Rotterdam. "We willen voorkomen dat er alleen maar films uit Argentinië, Brazilië en Mexico draaien, de drie belangrijkste filmlanden. We zoeken juist naar een balans en willen alle landen gelijk aan bod laten komen", vertelt De Jaeger.

"We willen onze liefde voor de Latijns Amerikaanse film overbrengen naar het Nederlandse publiek, maar ook het continent zelf onder de aandacht brengen. Daarom hebben we ruimte ingelast voor discussie na elke film. Ook houden de filmmakers lezingen", aldus Van den Burg.

De Jaeger vult aan: "Bestaande clichébeelden willen we nuanceren. Veel mensen zien Mexicanen nog steeds met een grote sombrero op, leunend tegen een cactus. En alle indianen dragen in hun ogen een poncho en een bolhoed. Maar de Latino's verschillen niet zoveel van de Europeanen. Ook zij worden verliefd, hebben relatieproblemen en jagen dromen na."

Het festival draait helemaal op een team vrijwilligers. Een bevriende ontwerper ontwierp het logo. Van den Burg: "Vrijwel alle filmfestivals hebben een dier als symbool. Denk maar aan de Beer van Berlijn of de Tijger van Rotterdam. Wij kwamen uit op een engel als symbool voor het katholicisme waar de Zuid-Amerikaanse cultuur mee is doordrenkt. Die engel is nu ook een beetje onze beschermengel geworden. We hopen dat alles goed gaat, zodat het festival jaarlijks terug komt." Louis Hartlooper Complex, Utrecht, www.laff.nl (Peter de Jaeger)

Geuzenpenning voor Tibetaans verzet
De 'Internationale Campagne voor Tibet' (ICT) heeft op 12 maart in Vlaardingen de Geuzenpenning in ontvangst genomen. Richard Gere sprak een dankwoord uit. De Amerikaanse acteur is de voorzitter van de organisatie die zich inzet voor mensenrechten en democratie in Tibet. Het hoogstgelegen land ter wereld werd in 1949 ingelijfd bij China en sindsdien strijden de Tibetanen voor hun onafhankelijkheid. Hun geestelijk en politiek leider, de Dalai Lama, woont al meer dan veertig jaar in ballingschap in India. Hij liet weten zeer verheugd te zijn dat de onderscheiding is toegekend aan ICT. De Geuzenpenning wordt elk jaar uitgereikt aan een persoon of instelling die zich op bijzondere wijze heeft ingezet tegen onderdrukking. De prijs is een initiatief van de Nederlandse stichting Geuzenverzet 1940-1945. (LvG)

Lezen met een goed gevoel

Wie af wil van een tegenvallende Connie Palmen of een Nicci French waarvan de clou al bekend is, kan deze voortaan met een gerust hart inleveren bij tweedehands boekwinkel 'Books 4 life'. De opbrengst van de boeken wordt verdeeld over de goede doelen Novib en Amnesty International. Een persoonlijke keuze van initiatiefnemers Peter Schepens en Laura Haywars, beiden afgestudeerd in internationaal recht. "Ik ben van de mensenrechten en Laura is meer van de armoede en de honger", licht Schepens desgevraagd toe. Campus Universiteit van Tilburg, Kamer A044, www.books4life.nl (LvG)



Abonnee worden

Maandelijks op de hoogte gehouden worden van alle actualiteiten op het gebied van internationale samenwerking? 

Neem een abonnement op het gratis tijdschrift IS!

Ik wil graag abonnee worden
Ik wil iemand anders abonnee maken